---
title: "Cap’FALC – Innovatioun aus Frankräich fir Liicht Sprooch"
description: "Cap'FALC ass en innovativen Online-Tool aus Frankräich dee Kënschtlech Intelligenz mat participativer Entwécklung kombinéiert. D'UNAPEI huet deen Tool fir Transkriptioun entwéckelt."
image: "https://www.liichtsprooch.lu/wp-content/uploads/2025/11/cap-falc.png"
url: "https://www.liichtsprooch.lu/liicht-sprooch-blog/technologie/cap-falc-ki-innovatioun-aus-frankraich-fir-liicht-sprooch/"
date: "2025-05-25T17:55:00Z"
modified: "2025-12-06T18:19:16Z"
---

## Wann d’Kënschtlech Intelligenz d’Transcripteuren ënnerstëtzt

A Frankräich ass d’UNAPEI, déi grouss national Associatioun fir Leit mat intellektueller Beanträchtegung, e besonnesche Wee gaangen: Mat Cap FALC hunn si en Tool entwéckelt, deen net nëmme KI benotzt, mä deen och zesumme mat Leit mat Beanträchtegung a mat Transkripteure gebaut gouf. E Modell, dee weist wéi Participatioun an der Entwécklung vun Technologie funktionéiere kann.

## Wat ass Cap FALC?

Cap’FALC ass en Online-Tool deen et méi einfach mécht, Dokumenter a FALC – déi franséisch Liicht Sprooch – ze erstellen. Den Tool kombinéiert verschidde Funktionalitéiten:

**1. En Algorithmus mat Kënschtlecher Intelligenz**
D’KI proposéiert méi einfach Sätz, déi de Reegele vum FALC entspriechen. Mä Opgepasst: Et ass de Transcripteur deen decidéiert ob d’Propositioun gutt ass oder nach muss ugepasst ginn.

**2. E kollaborativen Dictionnaire**
All Benotzer huet Zougang zu Definitioune vu Wierder a Konzepter, geschriwwen no de Reegele vum FALC. All Benotzer kann och seng eegen Definitiounen dobäisetzen.

**3. Eng kollaborativ Billerdatebank**
Fir d’Dokumenter mat Biller z’illustréieren, gëtt et eng Sammlung vu gedeelte Biller. Genau wéi beim Dictionnaire kann all Benotzer seng eege Biller dobäisetzen.

## Wéi ass Cap’FALC entstanen?

D’Geschicht vu Cap’FALC huet e besonnesche Wee.

**De Kontext: FALC zu Frankräich**
Virun ongeféier 15 Joer huet d’UNAPEI ugefaang, d’Gesellschaft drop opmierksam ze maachen, datt Informatioun fir Leit mat intellektueller Beanträchtegung zougänglech muss ginn. Si hunn d’Methode FALC (Facile à Lire et à Comprendre) promouvéiert.

No e puer Joer gouf d’Nofro ëmmer méi grouss. Vill Organisatiounen, Entreprisen an Institutioune wollten hir Texter a FALC schreiwen oder iwwersetzen. Mä et war kloer: Fir eng richteg Barrierefräiheet sollte nach vill méi Texter iwwersat ginn. E kolossale Projet!

**De Start vum Projet**
2018 huet d’UNAPEI decidéiert ze handelen. Si hunn e Fuerschungsprojekt gestart, deen an Zesummenaarbecht mat renomméierte Partneren aus der Kënschtlecher Intelligenz gemaach gouf:

- **Meta AI** (de Fuerschungslabo vu Facebook/Meta)
- **INRIA** (Institut National de Recherche en Informatique et Automatique)

De Projet gouf ënner dem Héije Patronage vum franséische Sekretariat fir Leit mat Behënnerunge gesat.

## D’Fuerscher mat FALC-Erfarung

De Projet gouf engem jonke Wëssenschaftler vertraut: **Louis Martin**, Doktorand a Fuerscher iwwer Sproochveraarbechtung a Textereinfachung.

**Seng Approche war innovativ:**

1. **Formatioun am FALC:** Louis Martin huet sech selwer um ESAT de la Roseraie a FALC forméiert
2. **Immersioun an engem Atelier:** Hien huet eng Zäit an engem FALC-Atelier verbruecht – bei de Papillons Blancs de Dunkerque – fir ze verstoe wéi d’Transcriptioun funktionéiert
3. **Sammlung vun Donnéeën:** Hien huet bei Transcriptiounsatelieren Texter gesammelt déi schonn a FALC iwwersat waren
4. **Algorithmus-Entwécklung:** Mat dëse Beispiller huet hien en Algorithmus mat Kënschtlecher Intelligenz entwéckelt, deen automatesch vereinfachten Text generéiert

## Co-Entwécklung mat de Benotzer

Mä Cap’FALC ass méi wéi nëmmen en KI-Algorithmus. Den Tool gouf zesumme mat de Leit gebaut, déi hien och benotze wärten.

**2020: D’Basis-Entwécklung**
Membere vun Transcriptiounsatelieren aus dem UNAPEI-Réseau, d’Associatioun “Nous Aussi” (Selbstvertrieder) an d’CNSA hunn zesummen d’Basis vu Cap’FALC gebaut.

**2022: Test-Phase**
Transcripteuren aus ESAT vum UNAPEI-Réseau hunn den Tool getest an hire Feedback ginn.

**D’Resultat:** En Tool deen op ville Niveauen innovativ ass, mä deen och d’Erfarung vun de Benotzer integréiert.

## Firwéi ass dës Approche sou speziell?

**Participatioun als Prinzip**
Cap FALC suivéiert d’gëlle Regel vum FALC: D’Implicatioun vu Leit mat Beanträchtegung. Si sinn net nëmmen “Zilgrupp” – si sinn aktiv un der Entwécklung bedeelegt.

**Kënschtlech Intelligenz als Hëllefsoutil**
D’KI proposéiert Vereinfachungen – mä d’Leit mat Beanträchtegung entscheeden. Dat ass de Schlëssel: D’Technologie ënnerstëtzt, mä ersetzt net.

**Kollaboratioun statt Isolatioun**
Mam Dictionnaire an der Billerdatebank schaffen all Benotzer zesummen. All Definitioun, all Bild, hëlleft aneren.

## Verëffentlechung

**De Rollout huet 2024 ugefaang**
Ufank 2024 huet Cap’FALC ugefaang, am UNAPEI-Réseau verbreet ze ginn. Atelier no Atelier gëtt den Tool ageféiert.

**D’Zil**
D’UNAPEI wëll datt d’Informatioun fir jiddereen zougänglech gëtt. Cap FALC soll d’FALC-Produktioun “demokratiséieren” – also méi Leit ermëglechen, méi Texter a FALC ze produzéieren.

---

**Quellen:**

- [UNAPEI: Cap FALC – La recherche](https://falc.unapei.org/linnovation-capfalc/la-recherche/)
- [UNAPEI: Comment marche Cap FALC](https://falc.unapei.org/linnovation-capfalc/comment-marche-cap-falc/)
- GovTech Lab Luxembourg: AccessiLingua Projet
- Interview mat Klaro (accessibilite.lu, 2025)